HSP: je merkt meer...  en je verwerkt meer

Ik ontdekte twee jaar geleden dat mijn overgevoeligheid voor geluiden en emoties best wel eens te maken zou kunnen hebben met hoog sensitief zijn. Hoog sensitieve personen hebben gauw last van een teveel aan geluid, licht, spanning, en/of emoties.
Wat hoog sensitief nou ongeveer is en hoe het zich uit … daar gaat dit eerste deel van een drieluik over. In dit drieluik lees je een samenvatting van de kenmerken die Elaine Aron beschrijft in haar boek “Hoog sensitieve personen en psychotherapie”. Hieronder drie van de elf.

Ik heb last van lawaai. Eigenlijk van elk onverwacht geluid, zacht of hard. Als ik mijn huisgenoten weer eens vraag stiller te zijn op de trap, in de keuken, etc, dan worden zij daar geïrriteerd van. Dit geeft me nog meer last: schaamte voor mijn gevoeligheid, irritaties... Zie hier twee voorbeelden van diepgaande verwerking van gevoelens en intense beleving van emoties.

Weet jij ook niet zo goed of je overspannenheid of overgevoeligheid te maken heeft met het “hoog sensitief” (HS) zijn? Hieronder vind je 3 van de 11 eigenschappen.

Diepgaande verwerking van wat je ziet en voelt
Hoog sensitiviteit draait om de werking van je zenuwstelsel: je neemt prikkels uit je omgeving op een uitgebreide en verfijnde manier waar (1) en je verwerkt deze prikkels diepgaand (2).

De filters die mensen hebben om de grote hoeveelheid informatie uit de omgeving te selecteren werken bij een sensitief persoon anders dan bij een minder sensitief persoon: een sensitief persoon merkt meer en verwerkt meer.

Elaine Aron beschrijft veel voorbeelden van deze sensitiviteit van de zintuigen. SP's zien de kleinste verschillen in iemands kleding of inrichting. Ze lijken geobsedeerd door geluidsoverlast. Ze hebben het gauw te koud of erg warm en hebben vaak last als hun kleding kriebelig is, of strak of zanderig, soms een hele dag lang. Het raakt ze als anderen "spelletjes spelen".
HSP's zijn met al deze ervaringen erg lang bezig. Ze reageren er niet direct op, blijven er lang mee zitten.


Overprikkeling
Niet alleen geluid, licht, veel mensen om je heen kunnen leiden tot overprikkeling (3), maar ook het te druk hebben, een grote inspanning leveren, chaos om je heen en koffie zijn oorzaken waardoor je overgeactiveerd wordt. Al deze omgevingsprikkels zijn voor sensitieve mensen een hele kluif om te verwerken.
Incidentele overprikkeling maakt dat je moe wordt en op enig moment zullen je hersenen uit zichzelf 'pauze nemen', even 'niet thuis' geven. Mensen gaan friemelen, of erger, krijgen last van slaaptekort of angstgevoelens. Als je continu overprikkeld bent, kun je overspannen raken.

Herken jij de voorbeelden? Zie jij het direct als iemand nieuwe kleding aan heeft, of een nieuwe kapsel heeft. HSP's hebben een groot inlevingsvermogen; als coach of verzorger kun je dankbaar gebruik maken van je sensitiviteit. Bijvoorbeeld omdat je het waarneemt wanneer er meer speelt dan de woorden van iemand lijken te zeggen. Een ander voordeel dat ik zie: ik geniet dagelijks van de natuur: een mooie boom of mooie lichtval op het water of op gebouwen.

In de volgende blog meer aandacht aan de uitgebreide verwerking van gedachten en gevoelens en je emotionele reacties. De laatste blog gaat over waarom HSP’s beter voor een ander dan voor zichzelf zorgen.